خبر های جدید

:::فرکانس تلویزیون طپش : فعلا" قطع می باشد:::فرکانس تلویزیون بی بی سی فارسی بر روی ماهواره هاتبرد :12539 / H /27500::: شبکه pdf-TV بر روی فرکانس جدید 11470/V/27500 هاتبرد به روی ایر آمد :::فرکانس تلویزیون فارسی 1 روی ماهواره یوتلست دبلیو 3 آ :11221/ H /27500 ::: رادیو پس‌فردا برنامه‌ای است در رادیو فردا که از شنبه تا چهارشنبه به مدت یک ساعت از 21:00 تا 22:00 شب به وقت ایران با اجرای فرشید منافی با زبان طنز آزاد، به مسائل سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، هنری وحتی ورزشی روز ایران و جهان می‌پردازد. :::
ماهواره رصد از دیدگاه مهندسی فضایی - DVB ، اخبار کانالها ، کدهای جدید و مطالب جالب از سراسر جهان
شنبه 4 تیر‌ماه سال 1390


ماهواره رصد از دیدگاه مهندسی فضایی

موشک باران تهران در زمان جنگ باعث شد تا دولتمردان زمانه نبرد به ساخت موشک‌های جنگی روی آورند. این‌چنین بود که با ورود اولین نمونه موشک‌های روسی کوچکی موسوم به اسکاد به ایران، دستور داده شد تا یکی از آنها علی‌رغم نیاز شدید به این سلاح در جایی در باغ‌های شیان شهر تهران اوراق شود تا از چگونگی عملکرد این سلاح پیشرفته زمان خود سر در آورده شود. خیلی زود نمونه ایرانی این موشک ساخته شد و بدین‌سان بود که شهاب، لغتی کهن و با معنی این بار برای ایرانیان مفهومی تازه در مقوله خواستن و توانستن پیدا کرد.

شهاب‌های ایرانی که روزگاری با روش مهندسی معکوس و به صورتی دقیق از روی یک نمونه خارجی ساخته شده بود، با دانش و تلاش مهندسان و دانشمندان ایرانی پیشرفت کرد و بهینه شد و به فناوری‌های روز دنیا مجهز گردید تا جایی که خود به محصولی متفاوت و پیشرفته و به مفهومی افتخارآفرین و نمونه‌ای برای صنعت ایرانی تبدیل شد.

روزگار گذشت و صلح هر چند از نوع قرن بیست و یکمی خود بر سرزمین آریایی ما ردای آرامش پوشاند. حالا دیگر زمانه دفاع و وحشت از بازی ناعادلانه نبود. حالا باید کاری می‌کردیم تا از شهاب ایرانی بهره‌برداری جدیدی می‌شد و این مهم محقق شد؛ زمانی که باز هم مهندسان ایرانی آستین همت بالا زدند و با تلفیق توانایی‌های خانواده نسل شهاب، موشکی فضایی ساختند که سفیر نامیده شد.


سری موشک‌های سفیر از سه بخش٬ مرحله اول٬ مرحله دوم و قسمت محموله (بخش آبی رنگ) تشکیل شده‌اند

موشک سفیر به نظر می‌رسد از سر هم سوار کردن موشک بهینه شده و تغییر یافته شهاب ۳ به عنوان مرحله اول و مجموعه جدیدی از دو موتور کوچک به عنوان مرحله دوم ساخته شده باشد. این سازه ۲۲ متری همانند جد جنگی خود حدود یک متر و نیم قطر دارد. مجموعه موشک و محموله فضایی ارزشمند آن حدود ۲۶ تن وزن دارند که برای خانواده‌های موشک‌های فضایی وزن بسیار ناچیزی به حساب می‌آید. اما قطعا این آغاز کار است و ما چشم به آینده‌ای پیشرفته‌تر و قدرتمندتر در عرصه وسایل نقلیه فضایی ایرانی خواهیم داشت.

به نظر می‌رسد با توجه به خبرهایی که این روزها درباره احتمال از دست رفتن نقاط مداری ایران بر سر زبان‌ها افتاده است٬ هدف بلند مدت ایران٬ ساخت یک موشک فضایی قدرتمند است که بتواند حداقل دو تا سه تن محموله فضایی را در مدار پارکینگ٬ جایی در ارتفاع ۳۰۰ تا ۳۵۰ کیلومتری زمین قرار دهد. تنها در آن صورت خواهد بود که ایران می‌تواند به فرستادن یک ماهواره به مدار زمین‌ثابت (GEO) فکر کند.

ماهواره رصد تقریبا روزی ۱۵ بار زمین را دور می‌زند. این بدان مفهوم است که ماهواره رصد در یک شبانه‌روز ما ۱۵ شب و روز را تجربه می‌کند. هر شبانه‌روز رصد ۹۰ دقیقه طول می‌کشد، بنابراین اگر بخواهیم تنها بر صفحات خورشیدی ماهواره متکی باشیم، به ازای هر ۴۵ دقیقه کار باید ماهواره را چهل و پنج دقیقه تعطیل کنیم.

اما این موضوع به هیچ وجه خواسته طراحان نبوده است. بنابراین ماهواره رصد علاوه بر صفحات خورشیدی به باتری‌های داخلی قابل شارژ و سیستم کنترل تولید و توزیع برق نیز مجهز است. هنگامی که رصد در بخش روز زمین قرار دارد، پنل‌های خورشیدی علاوه بر تامین نیاز ماهواره به برق، باتری‌های آن را نیز شارژ می‌کنند. همین باتری‌ها در بخش تاریک و شب زمین وظیفه تامین برق ماهواره را از صفحات خورشیدی تحویل می‌گیرند.

در بیشتر ماهواره‌هایی که طول عمرهای طولانی برای مثال ۱۰ تا ۱۵ سال دارند٬ یکی از دلایل از کار افتادگی و خاموشی همیشگی آنها خراب شدن باتری‌ها است. باتری‌های فضایی مانند اسلاف زمینی خود با توجه به میزان جریان برقی که از آنها کشیده می‌شود و عمق تخلیه در زمانی که ماهواره بخش تاریک مسیر مداری خود را طی می‌کند٬ به تعداد دفعات مشخصی قادر به شارژ و دشارژ هستند و به مرور میزان شارژ پذیری آنها کم و کمتر می‌شود تا جاییکه برق ذخیره شده در باتریها پاسخگوی نیاز ماهواره در بخش سایه مدار نیست. البته این مشکل برای ماهواره رصد به دلیل طول عمر کوتاه آن مصداقی ندارد.

 

 

دوربین‌های ماهواره‌ای سنجش از دور، به طور معمول قادر به تصویربرداری چند طیفی هستند. به این مفهوم که آنها می‌توانند در طول موج‌های مختلف داده‌برداری کنند و کاربران مرکز کنترل قادر خواهند بود با تلفیق چندتایی از آنها اطلاعات بی‌شماری را از تصاویر ارسال شده استخراج کنند. امری که با تصاویر دوربین‌های معمولی عکاسی که من و شما در دست داریم غیرممکن است. از ظواهر امر برمی‌آید که دوربین‌های ماهواره رصد نیز تصاویری معمولی برداشت کرده، بنابراین اطلاعات تصویری این ماهواره برای متخصصان دانش سنجش از دور غیرقابل استفاده است، اما قطعا اولین نگاه ایرانی از فضا خواهد بود که بسیار مغتنم و ارزشمند است.

تمام سیستم‌های ماهواره رصد از جمله بخش مخابرات که تصاویر و سایر داده‌های جمع‌آوری شده را به ایستگاه‌های زمینی مخابره و فرامین جدید را از آنها دریافت می‌کند و خود دوربین تصویربردار برای کار کردن به انرژی الکتریکی احتیاج دارد. از این‌روست که می‌بینیم تمام سطح جانبی ماهواره با سلول‌های خورشیدی پوشیده شده‌اند. اما سلول‌های خورشیدی تنها زمانی قادر به تولید جریان برق موردنیاز کل ماهواره خواهند بود که خورشید بر آنها بتابد.

ماهواره رصد در مدار بسیار کم‌ارتفاعی تزریق شده است. آنقدر کم ارتفاع که اثرات بازدارنده جو زمین بشدت پارامترهای مداری آن را تحت‌تاثیر قرار می‌دهند. جو زمین را می‌توان به دو محدوده غلیظ و رقیق تقسیم‌بندی کرد. متعارف است که می‌گویند اتمسفر زمین تا ارتفاع یک هزارکیلومتری از سطح زمین گسترده شده است. اما واقعیت این است که اگر از ارتفاع ۸۰ کیلومتری زمین بالاتر روید جو به قدری رقیق می‌شود که می‌توان عملا حضور در خلأ را اعلام کرد. اما دانشمندان معتقدند مرز بین جو زمین و فضا در ارتفاع یکصد کیلومتری جایی که آن را خط کارمن می‌نامند، قرار دارد. از این محدوده تا ارتفاعات بسیار بالاتر و حتی در هزار کیلومتری زمین هم مولکول‌های گازی جو زمین تشخیص داده شده‌اند. اما جالب توجه است که در چنین ارتفاعاتی فاصله بین هر دو مولکول گاز به چند صد کیلومتر می‌رسد؛ بنابراین موافق خواهید بود که از این چند هزار مولکول هوا صرف‌نظر و آنجا اعلام خلأ کنیم.

انتظار می‌رود پس از حدود یک ماه و نیم اثرات جو زمین به قدری بر انرژی‌مداری و پارامترهای مداری ماهواره اثر بگذارد که مسیر پرواز بالستیکی ماهواره رصد را کج کرده و این ماهواره نیز مانند سلف موفق خود یعنی ماهواره امید سقوط کند و در جو زمین بسوزد. این آینده‌ای دراماتیک برای ماهواره‌ای است که آینده فضایی کشورمان و کل سیاره آبی‌رنگ‌مان را وارد عصر تصویرهای فضایی ایرانی از زمین خواهد کرد.


پرتاب موشک فضایی سفیر رصد و تزریق مداری ماهواره دانشجویی رصد-۱ را می‌توان برای کشور اهورایی ایران یک افتخار و گامی بزرگ تلقی کرد. متاسفانه بازی‌های سیاسی کودکانه داخلی و خارجی این دست‌آورد بزرگ را تبدیل به بازیچه‌ای سیاسی ساخته است که در میانه پرگرد و خاک آن تنها زحمات آرش‌های معاصر سرزمین ما به فراموشی سپرده می‌شود.

ما هم در دانش فضایی از افتخار آفرینی دانشمندان و مهندسان ایرانی در ارسال ماهواره رصد به فضا بسیار خوشحال و مغروریم. اما نباید فراموش کنیم که همه فعالیتهای علمی، اکتشافات و اختراعات امروزی بدون توجه به اینکه در چه سرزمینی رخ می‌دهند بر پایه و به پشتوانه یافته‌های علمی فراوانی شکل می‌گیرند که از ابتدای تاریخ پیدایش بشر و در گوشه گوشه سیاره زیبای زمین از شرق تا غرب آن، ایجاد و جمع‌آوری شده‌اند.

دانش فضایی عمیقاً آرزو دارد روزگاری فرا رسد که زمینیان فارغ از مرزهای خنده‌دار و کودکانه سیاسی و جغرافیایی دست در دست هم دهند برای کشف اسرار کائنات و نجات سیاره زیبایمان از آنچه خود بر سر آن آورده‌ایم.


شهرام یزدان‌پناه، پژوهشگر٬ نویسنده و مدرس دانش و فناوری فضایی

del.icio.us  داغ کن - کلوب دات کام  segnalo

تشخیص افراد مخفی در یاهو مسنجر